Dahili ve Harici Radyoterapi Tedavilerinin Karşılaştırılması

Birisi bir hastanede tedavi olmayı seçtiğinde radyoterapi merkezi, sunulan tedavi seçeneklerinin çeşitliliği karşısında şaşırabilirler; bunların çoğu, vücudun belirli bölgelerinde bulunan belirli kanser türlerinin tedavisine yönelik ve kişiye özeldir.

Ayrıca, bir kanser tedavi türü olmasına rağmen, bir asırdan daha eski, aynı zamanda sürekli olarak gelişmekte olup, çok çeşitli vakaların tedavisine yardımcı olmak, aşırı yoğun tedavilere yol açmadan etkinliği artırmak amacıyla olağanüstü bir hızla metodolojiler ve teknolojiler geliştirilmektedir.

Bu amaçla, radyoterapi tedavilerini kullanılan izotoptan, hedeflenen vücut bölgesine ve tedavinin amacına kadar birçok farklı şekilde kategorize edebilmenize rağmen, her radyoterapi tedavisi iki ayrı kategoriden birine gruplandırılabilir.

Her ikisi de vücudun farklı bölgelerindeki farklı tümör tiplerini tedavi etmek için kullanılır ve bir radyoterapistin araç setinin hayati parçalarıdır, özellikle de sıklıkla birbirleriyle ve cerrahi ve kemoterapi gibi diğer tedavilerle birlikte kullanıldıkları için.

Harici Radyoterapi Nedir?

Çoğu insan radyoterapiyi düşündüğünde, özellikle de beyin kanseri tedavileri söz konusu olduğunda, büyük olasılıkla bir tür harici ışın radyoterapisini düşünür.

Harici radyoterapi, kanserli dokuyu ve diğer kötü huylu tümörleri ve dokuları yok etmek için şekillendirilmiş ve hedeflenmiş yüksek enerjili radyasyon demetlerinin bir makine kullanılarak hedeflenmesidir.

Bu, gerekli tedavi türüne bağlı olarak çok çeşitli şekillerde olabilir. Örneğin, Gamma Knife gibi stereotaktik radyocerrahi tedavileri, belirli bir noktada birleşen çok sayıda farklı radyasyon ışını kullanarak hassas ve güçlü bir radyasyon dozu sağlar.

Bu, özel bir çerçeve kullanılarak gerçekleştirilir ve beyindeki herhangi bir tedavinin mümkün olduğunca hassas olması ve gereksiz doku hasarından kaçınılması gerektiğinden kullanılır.

Buna karşılık, hiçbir şekilde hedeflenmeyen bazı harici radyoterapi tedavileri vardır, örneğin: toplam vücut ışınlaması, miyelom (plazma kanseri), lösemi (beyaz kan hücrelerinin kanseri), lenfoma gibi tüm sistemleri etkileyen kanserlerin tedavisinde ve kemik iliği nakillerinin bir parçası olarak kullanılır.

Genellikle tedavi amaçlı kullanılır; radyoterapi, kanser hücrelerini öldürecek ve hücrelerin yeniden büyümesini önleyecek kadar yoğundur, bu nedenle radyoterapi genellikle yoğundur.

Ayrıca cerrahi tedavilerle birlikte de kullanılabilir; genellikle tümörün çıkarılmasından sonra kalan kanser hücrelerini öldürmek için kullanılır veya her iki tedavinin etkilerini artırmak için kemoterapiyle birlikte kullanılır.

Diğer durumlarda palyatif tedavi olarak kullanılır; eğer yakın muayeneden sonra kanserin tamamen çıkarılması bir seçenek değilse, o zaman ağrıyı hafifletmek ve semptomları azaltmak için genellikle daha düşük dozlarda radyoterapi kullanılır; bu, tedaviye bağlı olarak önemli ölçüde değişir.

İç Radyoterapi Nedir?

Buna karşılık, harici radyoterapi tedavileri genellikle invaziv olmayan ayakta tedavi prosedürleri olma eğilimindeyken (bazıları ameliyat sırasında yapılır veya bir gece kalmayı gerektirir), dahili radyoterapi Belirli kanser türlerini tedavi etmek amacıyla vücudun içine radyoaktif madde yerleştirilmesini içerir.

Bunun birkaç yolu vardır, ancak genellikle kullanılan radyoaktif materyalin türüne bağlı olarak radyonüklid tedavi veya brakiterapi şeklinde uygulanır.

Radyonüklid tedavisi, bazen radyoizotop tedavisi olarak da bilinir, vücudun belirli bölgelerinden akan radyoaktif bir sıvının tüketilmesi veya enjekte edilmesiyle kanser hücrelerini yok eder.

Örneğin, radyonüklid tedavinin en yaygın türü olan İyot-131, kapsül şeklinde alınıp tiroid bezi tarafından emilerek, bazı tiroid kanseri tiplerinin tedavisinde kullanılıyor.

Alternatif olarak, kemiğe yayılmış prostat kanserinin tedavisinde radyum-223 ve nöroendokrin sistemi etkileyen bazı kanser türlerinin tedavisinde kullanılan lutesyum kullanılır.

Öte yandan brakiterapi, genellikle tümörün içine veya yakınına tam olarak yerleştirilen ve yalnızca kaynağına yakın dokuya radyasyon yayan katı bir radyoaktif kaynaktır.

Genellikle rahim ağzı ve prostat kanserlerinin yanı sıra yemek borusu, deri ve rahim kanserlerinin tedavisinde kullanılır.

Genellikle cerrahi müdahale ile uygulanır, ancak hedef bölgeye radyoaktif madde parçacıkları fırlatan aplikatör tüpleri kullanılarak da uygulanabilir. 

Alternatif olarak, bazı özel karaciğer kanseri tedavi tiplerinde, seçici iç radyoterapi tedavisi (SIRT) olarak bilinen bir işlemle hedef bölgeye radyoaktif boncuklar enjekte edilebilir.

Tedaviye bağlı olarak radyasyon kaynağı ya doğrudan vücut tarafından emilir ya da daha sonra yapılan bir operasyonla çıkarılır.